100-lecie Odzyskania Niepodległości przez Suwałki

Suwałki odzyskały niepodległość i włączone zostały do Rzeczypospolitej 24.08.1919 r. W przeddzień  100. Rocznicy odzyskania niepodległości w piątek 23.08.2019 roku rozpoczęły się uroczystości do których przygotowania zaczęły się już w 2017 roku. Już wtedy zaplanowano wiele wydarzeń społecznych, kulturalnych i sportowych. W grudniu 2017 roku Czesław Renkiewicz, prezydent Suwałk i Zdzisław Przełomiec, Przewodniczący Rady Miejskiej w Suwałkach wystąpili z zaproszeniem do pracy w komitecie organizacyjnym do około 150 osób. Zaproszenie spotkało się z dużym zainteresowaniem. Szeroki odzew umożliwił realizację wielu przedsięwzięć związanych z obchodami święta.

Zaproszenie do pracy w Komitecie trafiło do osób, które reprezentują praktycznie wszystkie środowiska oraz grupy wiekowe. Swój udział w pracach komitetu potwierdziło ponad 100 osób. Jedną z nich był prezes Suwalskiego Oddziału Polskiego Towarzystwa Numizmatycznego kol. Stanisław Łobacz. Te dwa lata były ciężką pracą naszego Prezesa. To on wraz z naszym kolegą Włodzimierzem Marczewskim zgłosili też do budżetu obywatelskiego miasta Suwałki odtworzenie orłów posadowionych na słupach zabytkowej bramy wjazdowej do dawnych koszar 2. Pułku Ułanów Grochowskich im. gen. Dwernickiego (brama wcześniej została wyremontowana w ramach budżetu obywatelskiego z inicjatywy Stanisława Łobacza).

W piątek  23.08.2019 roku o godzinie 18:00 w Suwalskim Ośrodku Kultury w Sali kameralnej odbyła się prelekcja filmu „Suwalszczyzna, w drodze do Niepodległej”. Trwający 17 minut film przedstawił drogę Suwałk do Niepodległości  w 1919 roku. W Postać Naczelnika Państwa wcielił się Stanisław Łobacz. Po projekcji filmu wszyscy obecni zostali zaproszeni na wernisaż wystawy „Niepodległe Suwałki w filatelistyce i numizmatyce”. Jako pierwsza przywitała wszystkich gości przybyłych na wernisaż wystawy dyrektor SOK pani  Alicja Andrulewicz. Następnie glos zabrał prezydent miasta Suwałki pan Czesław Renkiewicz. W krótkich słowach przedstawił zarys historii odzyskania niepodległości przez Suwałki. Wyraził też wielkie ubolewanie, że na wernisażu wystawy nie jest obecny jej twórca Stanisław Łobacz, który kilka godzin przed uroczystością zaniemógł. Wyraził nadzieję, że jednak wkrótce dołączy i będzie brał udział w dalszych uroczystościach. Podkreślił też rolę nieobecnego w przygotowaniach do uroczystości.

 W zastępstwie kol. Łobacza po wystawie numizmatycznej gośi oprowadził zastępca prezesa Suwalskiego Oddziału Polskiego Towarzystwa Numizmatycznego  dr Józef Smarżewski. Na wystawie można było zobaczyć m.in. monety i banknoty obowiązujące w II RP. Nie zabrakło również banknotów III RP nawiązujących do rocznic odzyskania niepodległości. Jedna z gablot poświęcona była symbolom narodowym i zawierała monety przedstawiające orła, Mazurka Dąbrowskiego wraz z jego twórcą oraz najnowszą monetę poświęconą 100-leciu flagi państwowej. Inna gablota była poświęcona monetom suwalskim oraz medalom wybitym w Suwałkach o tematyce niepodległościowej. Zaprezentowany także został medal wybity na zlecenie Urzędu Miejskiego w Suwałkach na setną rocznicę wyzwolenia Suwałk. Jednak największe zaciekawienie wzbudzała moneta 100 zł w kształcie kuli, wybita w ubiegłym roku w celu uczczenia 100 rocznicy odzyskania niepodległości przez Polskę.

Część filatelistyczną wystawy omówił pan Andrzej Matusiewicz. Jako pierwsze zostały przedstawione znaczki przedrukowe z 1923 roku, znaczki z dużym orłem na tarczy barokowej oraz orła w wieńcu z 1924. Następnie pokazane były pozostałe znaczki o tematyce niepodległościowej. Przedstawione zostały także wydania związane z Suwałkami : znaczki i karty pocztowe a także okolicznościowe wydawnictwa Poczty Polskiej.

Dużym zainteresowaniem cieszyło się także stanowisko Poczty Polskiej na którym można było nabyć ciekawe walory filatelistyczne ogólnopolskie jak również lokalne. W tym dniu był stosowany okolicznościowy datownik. Specjalnie na tę uroczystość została przygotowana karta pocztowa przedstawiająca wkroczenie do Suwałk 41. Suwalskiego Pułku Piechoty im. Marszałka Józefa Piłsudskiego. Projekt karty wykonali Barbara Strzymińska – Zdanewicz i Stanisław Łobacz.  Przygotowane zostały także znaczki personalizowane przedstawiające Odnakę 41. Suwalskiego Pułku Piechoty oraz Józefa Piłsudskiego na schodach suwalskiej Resursy.

Wystawa przygotowana przez Polskie Towarzystwo Numizmatyczne Oddział w Suwałkach w partnerstwie z Suwalskim Ośrodkiem Kultury w ramach miejskich obchodów 100-lecia odzyskania niepodległości przez Suwałki. Eksponaty pochodzą z kolekcji Włodzimierza Marczewskiego, Stanisława Łobacza, Józefa Smarżewskiego oraz Marka Nowickiego. Komisarzem wystawy jest Andrzej Zujewicz. Wystawę można zwiedzać do 23.09.2019 r.

Po wernisażu wystawy wszyscy goście udali się na następny punkt obchodów uroczystości : Odsłonięcie orłów posadowionych na słupach zabytkowej bramy wjazdowej do dawnych koszar 2. Pułku Ułanów Grochowskich im. gen. Dwernickiego przy ul. gen. K. Pułaskiego. Na terenie dawnych koszar przy ul. Gen. Pułaskiego zgromadzili się mieszkańcy miasta, przedstawiciele władz samorządowych, wojewódzkich i krajowych, harcerze, żołnierze Polskiej Organizacji Wojskowej, członkowie Stowarzyszenia Ułanów Grochowskich im. Generała Józefa Dwernickiego w Podkowie Leśnej, Piłsudczycy oraz Miejska Orkiestra Dęta. Nie zabrakło również członków PTN oraz zaprzyjaźnionych członków Oleckiego Stowarzyszenia Aktywnych „Zamek”. Uroczystości rozpoczął hymn państwowy, były przemówienia prezydenta Suwałk Czesława Renkiewicza oraz Jakuba Felucha – prezesa Zarządu Stowarzyszenia Ułanów Grochowskich .

Prezydent Czesław Renkiewicz i tu podkreślił rolę Stanisława Łobacza  w odtworzeniu bramy i orłów .  Zachęcał też do kontynuacji  tego dzieła i odtworzenia w przyszłych latach jeszcze postaci gen. Dwernickiego i umieszczenie Go na cokole. Tym bardziej, że – jak zdradził – kamień na ten pomnik już został zakupiony..

Symbolicznego odsłonięcia orłów dokonali Czesław Renkiewicz, prezydent Suwałk, Zdzisław Przełomiec, przewodniczący Rady Miejskiej, Jakub Feluch, prezes Zarządu Stowarzyszenia Ułanów Grochowskich, Helenka, wnuczka Stanisława Łobacza, prezesa Oddziału Polskiego Towarzystwa Numizmatycznego w Suwałkach, wnioskodawcy do Suwalskiego Budżetu Obywatelskiego odtworzenia orłów oraz autorzy rzeźb – Olga Wielogórska i Rafał Strumiłło.  

Po odsłonięciu orłów głos zabrała wnuczka Stanisława Łobacza Helenka – „Dzień dobry. Jestem Helenka. Jestem wnuczką mojego  dziadka Staszka Łobacza. On miał taki pomysł, żeby odnowić  te orły, bo one zostały zniszczone w wojnie światowej. I dziękuję wszystkim za uwagę . Pozdrawiam mego dziadka Staszka i Go całuję.”

Następnie odbył się apel pamięci, ustawienie zniczy pod cokołem oraz odegranie marszu pułkowego. Prezydent Czesław Renkiewicz podziękował wszystkim zgromadzonym za udział w uroczystościach i zaprosił na udział w dalszych obchodach 100 – lecia odzyskania niepodległości Suwałk.

Miłym zaskoczeniem w następnym dniu dla inspiratora tych punktów programu uroczystości było odznaczenie Go Krzyżem Pamiątkowym Stulecia Powstania Sejneńskiego. Serdeczne gratulacje.