{"id":1823,"date":"2021-08-22T20:09:48","date_gmt":"2021-08-22T18:09:48","guid":{"rendered":"http:\/\/ptn.suwalki.pl\/?p=1823"},"modified":"2024-03-28T17:13:47","modified_gmt":"2024-03-28T16:13:47","slug":"odsloniecie-pomnika-gen-jozefa-dwernickiego-w-suwalkach","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ptn.suwalki.pl\/index.php\/2021\/08\/22\/odsloniecie-pomnika-gen-jozefa-dwernickiego-w-suwalkach\/","title":{"rendered":"Ods\u0142oni\u0119cie pomnika gen. J\u00f3zefa Dwernickiego w Suwa\u0142kach."},"content":{"rendered":"\n

W dniu 26.07.1932 roku w Suwa\u0142kach ods\u0142oni\u0119to pomnik gen. J\u00f3zefa Dwernickiego. Pomnik powsta\u0142 z inicjatywy dow\u00f3dcy 2 Pu\u0142ku U\u0142an\u00f3w Grochowskich J\u00f3zefa Smole\u0144skiego, a wykona\u0142 go Jakub Juszczyk Monument stan\u0105\u0142 w koszarach kawaleryjskich, gdzie stacjonowa\u0142 2 Pu\u0142k U\u0142an\u00f3w Grochowskich im. gen. Dwernickiego w roku 1932. Ods\u0142oni\u0119cia dokona\u0142 \u00f3wczesny Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Ignacy Mo\u015bcicki.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

J\u00f3zef Dwernicki przyszed\u0142 na\n\u015bwiat 19 marca 1779 r. w Warszawie. Wywodzi\u0142 si\u0119 z podolskiej szlachty herbu\nSas. Kszta\u0142ci\u0142 si\u0119 w Szkole Rycerskiej, szybko wst\u0105pi\u0142 tak\u017ce jako ochotnik do\npolowej artylerii. Po III rozbiorze Polski w 1795 r. przeprowadzi\u0142 si\u0119 do\nrodzinnych d\u00f3br i po\u015bwi\u0119ci\u0142 prowadzeniu maj\u0105tku. O\u017ceni\u0142 si\u0119 z Juliann\u0105\n\u017bukowsk\u0105, z kt\u00f3r\u0105 mia\u0142 p\u00f3\u017aniej czworo dzieci.W 1806 r. w okresie kampanii\nnapoleo\u0144skiej wsp\u00f3\u0142tworzy\u0142 planuj\u0105ce organizacj\u0119 antyrosyjskiego powstania\nTowarzystwo Patriotyczne. Dzia\u0142ania te zahamowa\u0142 francusko-rosyjski pok\u00f3j w\nTyl\u017cy. Po wznowieniu dzia\u0142a\u0144 zbrojnych w 1809 r. Dwernicki wraz ze stworzonym z\nmieszka\u0144c\u00f3w swoich w\u0142o\u015bci oddzia\u0142em do\u0142\u0105czy\u0142 do polskich formacji\nstacjonuj\u0105cych w rejonie Tarnopola.Bra\u0142 udzia\u0142 w walkach z Austriakami, a w\nnagrod\u0119 za m\u0119stwo awansowa\u0142 na kapitana, zosta\u0142 uhonorowany Z\u0142otym Krzy\u017cem\nVirtuti Militari i nominacj\u0105 na szefa szwadronu 15. pu\u0142ku u\u0142an\u00f3w, z kt\u00f3rym\nwalczy\u0142 w batalii francusko-rosyjskiej 1812 r. Uczestniczy\u0142 r\u00f3wnie\u017c w kampanii\nw Niemczech i we Francji, odznaczaj\u0105c si\u0119 szczeg\u00f3lnie w bitwie pod Lipskiem.\nWs\u0142awi\u0142 si\u0119 tak\u017ce w boju na przedpolach Pary\u017ca.<\/p>\n\n\n\n

Po\nkl\u0119sce Napoleona Dwernicki wr\u00f3ci\u0142 do ojczyzny. Genera\u0142 cieszy\u0142 si\u0119 powszechn\u0105\nsympati\u0105. „Gen. J\u00f3zef Dwernicki to niew\u0105tpliwie jedna z\nnajpopularniejszych postaci polskiej epoki porozbiorowej. Cieszy\u0142 si\u0119 sympati\u0105\ni uznaniem u wsp\u00f3\u0142czesnych i potomnych. Owa popularno\u015b\u0107 wynika\u0142a chyba przede\nwszystkim z drogi \u017cyciowej tego kresowego szlachcica, a p\u00f3\u017aniej zawodowego\n\u017co\u0142nierza. Zawsze, kiedy tylko trzeba by\u0142o walczy\u0107 o Polsk\u0119, nie wdaj\u0105c si\u0119 w\nrozwa\u017cania o szansach powodzenia i w zawi\u0142e gry polityczne, stawa\u0142 do boju i,\nco najwa\u017cniejsze, odnosi\u0142 niejedno b\u0142yskotliwe zwyci\u0119stwo” – tak opisuje\ngenera\u0142a Urszula Wencel-Kalembkowa w ksi\u0105\u017cce „Dzia\u0142alno\u015b\u0107 gen. J\u00f3zefa\nDwernickiego na emigracji w latach 1832-1848”.<\/p>\n\n\n\n

Dowodz\u0105cy armi\u0105 Kr\u00f3lestwa Polskiego ks. Konstanty zleci\u0142 mu\nstworzenie regulaminu musztry jazdy. W 1815 r. mianowano go dow\u00f3dc\u0105 2. pu\u0142ku\nu\u0142an\u00f3w powstaj\u0105cej armii Kr\u00f3lestwa. Nie cieszy\u0142 si\u0119 jednak sympati\u0105 ks.\nKonstantego, dlatego na genera\u0142a brygady awansowa\u0142 dopiero w 1829 r., obejmuj\u0105c\ntak\u017ce funkcj\u0119 dow\u00f3dcy 3. pu\u0142ku strzelc\u00f3w konnych w Sieradzu.<\/p>\n\n\n\n

Tam zasta\u0142a go wiadomo\u015b\u0107 o wybuchu Powstania Listopadowego, kt\u00f3re\nod pocz\u0105tku zdecydowanie popar\u0142. Wyruszy\u0142 do Warszawy, gdzie powierzono mu\norganizacj\u0119 szwadron\u00f3w jazdy. Zabiega\u0142 tak\u017ce o przygotowanie wyprawy na Wo\u0142y\u0144 i\nPodole oraz wezwanie tych ziem do udzia\u0142u w powstaniu. Dowodz\u0105cy zrywem\nwyrazili na to zgod\u0119 dopiero zim\u0105, w zwi\u0105zku z ofensyw\u0105 rosyjsk\u0105. Formacje\ndowodzone przez gen. Dwernickiego 14 lutego 1831 r. pod Stoczkiem (pow.\n\u0142ukowski) pokona\u0142y si\u0142y gen. Fiodora Geismara.<\/p>\n\n\n\n

P\u00f3\u017aniej Dwernicki podj\u0105\u0142 marsz na Wo\u0142y\u0144, odnosz\u0105c po drodze kilka\nzwyci\u0119stw. Wystosowa\u0142 tak\u017ce odezw\u0119 do mieszka\u0144c\u00f3w Wo\u0142ynia i Podola\nbezskutecznie apeluj\u0105c o poparcie dla zrywu. Kontynuowa\u0142 mimo to dzia\u0142ania\nzbrojne, lecz w sytuacji otoczenia przez silne oddzia\u0142y nieprzyjaciela, podj\u0105\u0142\ndecyzj\u0119 o kapitulacji i przej\u015bciu 27 kwietnia 1831 r. na terytorium Cesarstwa\nAustriackiego.<\/p>\n\n\n\n

Kr\u00f3tko internowany przez Austriak\u00f3w, zdecydowa\u0142 si\u0119 na emigracj\u0119\ndo Francji, gdzie aktywnie dzia\u0142a\u0142 w polskich kr\u0119gach wsp\u00f3\u0142tworz\u0105c w Pary\u017cu\nm.in. Komitet Polski, Towarzystwo Wzajemnej Pomocy i polsk\u0105 szko\u0142\u0119. Po pewnym\nczasie przeprowadzi\u0142 si\u0119 do Londynu, by 1848 r. wr\u00f3ci\u0107 do kraju i osi\u0105\u015b\u0107 we\nLwowie. Zaj\u0105\u0142 si\u0119 w\u00f3wczas g\u0142\u00f3wnie pisaniem wspomnie\u0144, wydanych dopiero po jego\n\u015bmierci. Mia\u0142 tak\u017ce coraz wi\u0119ksze problemy zdrowotne. Gen. J\u00f3zef Dwernicki\nzmar\u0142 23 listopada 1857 r. „ra\u017cony parali\u017cem p\u0142uc” w \u0141opatynie (obw.\nlwowski) w dobrach nale\u017c\u0105cych do hr. Adama Zamoyskiego.<\/p>\n\n\n\n

„Dwernicki by\u0142 cz\u0142owiekiem przyjacielskim, dobrym kompanem, wzorowym opiekunem dla podkomendnych, nie pozbawionym wad, ale tego rodzaju, \u017ce nie umniejsza\u0142y do\u0144 sympatii wi\u0119kszo\u015bci wsp\u00f3\u0142czesnych mu i pozwoli\u0142y nast\u0119pnym pokoleniom umie\u015bci\u0107 go w panteonie bohater\u00f3w walk o niepodleg\u0142o\u015b\u0107” – podsumowuje sylwetk\u0119 genera\u0142a Wencel-Kalembkowa. (PAP)<\/p>\n\n\n\n

W 1939 roku pomnik  zosta\u0142 zniszczony przez Niemnc\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Dow\u00f3dca pu\u0142ku, opuszczaj\u0105c koszary w nocy 4 wrze\u015bnia <\/em> zapisa\u0142 w swojej relacji <\/em> \u201eD-ca Pu\u0142ku odsalutowa\u0142 pomnik Szefa Pu\u0142ku gen. J. Dwernickiego. O godz. 23.10 oddzia\u0142 wymaszerowa\u0142 z koszar\u201d. Prawdopodobnie pomnik zosta\u0142 zniszczony po zaj\u0119ciu Suwa\u0142k przez Niemc\u00f3w. Na fotografiach koszar z po\u0142owy 1941 roku widoczny jest jedynie pozbawiony pomnika cok\u00f3\u0142, a wie\u0144cz\u0105ce bram\u0119 or\u0142y maj\u0105 utr\u0105cone g\u0142owy.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Jak wspomina inicjator odbudowy pomnika pan Stanis\u0142aw \u0141obacz pierwsze\nkroki w kierunku odtworzenia tego obiektu zosta\u0142y podj\u0119te w 2016 roku. W\npierwszej turze zosta\u0142 odnowiony cok\u00f3\u0142 pomnika oraz brama wjazdowa do dawnych\nkoszar. Dwa lata temu zosta\u0142y odtworzone or\u0142y wie\u0144cz\u0105ce s\u0142upy bramy.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Replik\u0119 pomnika wykonali Uladzimir Pipin i Konstantin Kostyuchenko,\nniestety z uwagi na obecn\u0105 sytuacj\u0119 na Bia\u0142orusi nie mogli uczestniczy\u0107 w\nuroczysto\u015bci.<\/em><\/p>\n\n\n\n

21 sierpnia 2021 roku o godz. 15:30 uroczy\u015bcie ods\u0142oniono odtworzony pomnik genera\u0142a. Uroczysto\u015b\u0107 otworzy\u0142 gospodarz uroczysto\u015bci Dyrektor Muzeum Okr\u0119gowego w Suwalkach Jerzy Brzozowski witaj\u0105c poczty sztandarowe, wszystkich zaproszonych go\u015bci oraz wszystkich przyby\u0142ych mieszka\u0144c\u00f3w Suwa\u0142k. Nast\u0119pnie g\u0142os zabra\u0142 prezydent miasta Suwa\u0142k pan Czes\u0142aw Renkiewicz. \u201eDzi\u0119ki zaanga\u017cowaniu mieszka\u0144c\u00f3w Suwa\u0142k, kt\u00f3rzy przygotowali wnioski do Suwalskiego Bud\u017cetu Obywatelskiego i skutecznie pozyskali g\u0142osy mieszka\u0144c\u00f3w brama wjazdowa do by\u0142ych koszar odzyska\u0142a sw\u00f3j blask. Zosta\u0142a odremontowana. Ustawione zosta\u0142y or\u0142y oraz pomnik gen. Dwernickiego, kt\u00f3ry zostanie \u2013 po raz drugi w swojej historii –  oficjalnie ods\u0142oni\u0119ty. Podzi\u0119kowa\u0142 imiennie panu Stanis\u0142awowi \u0141obaczowi \u2013 inicjatorowi odbudowy jak te\u017c wszystkim mieszka\u0144com Suwa\u0142k, kt\u00f3rzy zag\u0142osowali za tym projektem oraz Muzeum Okr\u0119gowemu w Suwa\u0142kach,  kt\u00f3re by\u0142o wykonawc\u0105 projektu. Nast\u0119pnie g\u0142os zabierali zaproszeni go\u015bcie. Par\u0119 s\u0142\u00f3w wypowiedzieli tak\u017ce potomkowie genera\u0142a Dwernickiego, kt\u00f3rzy specjalnie na t\u0119 uroczysto\u015b\u0107 przyjechali z Francji. G\u0142os r\u00f3wnie\u017c zabra\u0142 Stanis\u0142aw \u0141obacz <\/em> – inicjator  odtworzenia pomnika nakre\u015bli\u0142 histori\u0119 pomnika, podzi\u0119kowa\u0142 wszystkim, kt\u00f3rzy przyczynili si\u0119 do odbudowy. Zakomunikowa\u0142 te\u017c, \u017ce z okazji ods\u0142oni\u0119cia pomnika wydana zosta\u0142a karta pocztowa, przygotowana przez obecn\u0105 na uroczysto\u015bci pani\u0105 Barbar\u0119 Strzymi\u0144sk\u0105-Zdanewicz. Karta ta zosta\u0142a rozdana w\u015br\u00f3d obecnych na uroczysto\u015bci. Po wyst\u0105pieniu pana \u0141obacza \u2013 prezesa Oddzia\u0142u Polskiego Towarzystwa Numizmatycznego w Suwa\u0142kach dokonano uroczystego ods\u0142oni\u0119cia pomnika. Ods\u0142oni\u0119cia dokonali Prezydent Miasta Suwa\u0142k Czes\u0142aw Renkiewicz, dyrektor  Muzeum Okr\u0119gowego w Suwa\u0142kach Jerzy Brzozowski, Dow\u00f3dca Drugiego Batalionu Czo\u0142g\u00f3w Pierwszej Warszawskiej Brygady Pancernej (batalion przyj\u0105\u0142 imi\u0119 gen. Dwernickiego) pp\u0142k Marcin Krzymi\u0144ski,  Prezes Stowarzyszenia U\u0142an\u00f3w Grochowskich im. Gen. J\u00f3zefa Dwernickiego Jakub Feluch, potomkowie J\u00f3zefa Dwernickiego Roman i Stanis\u0142aw Dwerniccy oraz Stanis\u0142aw \u0141obacz. Po\u015bwi\u0119cenia pomnika dokona\u0142 ks. Stanis\u0142aw Wro\u0144ski. Po  z\u0142o\u017ceniu wi\u0105zanek pod pomnikiem  odczytano Apel Pami\u0119ci i oddano salwy honorowe,, odegrano hymny   i wyprowadzono sztandary. Na tym uroczysto\u015b\u0107 zosta\u0142a zako\u0144czona.<\/p>\n\n\n\n

 Zdj\u0119cia : Wikimedia Commons, Narodowe Archiwum Cyfrowe, Marek Nowicki<\/p>\n\n\n\n

\n\n