{"id":1660,"date":"2021-04-05T10:16:08","date_gmt":"2021-04-05T08:16:08","guid":{"rendered":"http:\/\/ptn.suwalki.pl\/?p=1660"},"modified":"2024-03-28T17:15:35","modified_gmt":"2024-03-28T16:15:35","slug":"dawne-bractwa-strzeleckie-we-wschodniej-czesci-mazur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ptn.suwalki.pl\/index.php\/2021\/04\/05\/dawne-bractwa-strzeleckie-we-wschodniej-czesci-mazur\/","title":{"rendered":"Dawne bractwa strzeleckie we wschodniej cz\u0119\u015bci Mazur."},"content":{"rendered":"\n<p>Powstaj\u0105ce w \u015bredniowieczu bractwa strzeleckie by\u0142y organizacjami zamo\u017cnego mieszcza\u0144stwa i rzemie\u015blnik\u00f3w w europejskich miastach d\u0105\u017c\u0105cych do dysponowania w\u0142asn\u0105 obron\u0105 gotow\u0105. Po latach podobne organizacje powsta\u0142y na ziemiach polskich. W Gda\u0144sku najs\u0142ynniejszym i najd\u0142u\u017cej dzia\u0142aj\u0105cym&nbsp; by\u0142o Bractwo \u015aw. Jerzego. Do tego bractwa nale\u017ce\u0107 mogli jedynie mieszczanie \u201eszlachetnie urodzeni\u201d. Na potrzeby tego bractwa, na Targu W\u0119glowym wzniesiono tzw. \u201eDw\u00f3r Bractwa \u015aw. Jerzego\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Na ziemiach mazurskich, w dawnych Prusach Wschodnich, podobnych bractw istnia\u0142o wiele i mia\u0142y bogate tradycje. Funkcjonowa\u0142y pod niemieckimi nazwami Sch\u00fctzen Bruederschaft (Bractwo Strzeleckie), Sch\u00fctzengilde (Gildia Strzelecka) lub Sch\u00fctzenverein (Towarzystwo Strzeleckie). W \u015bredniowieczu u\u017cywano w bractwach do strzelania \u0142uk\u00f3w i kusz, a w ko\u0144cu XVII w. wprowadzono bro\u0144 paln\u0105. U schy\u0142ku XIX w. i w pierwszej po\u0142owie XX w. popularne by\u0142y w bractwach specjalne sztucery tarczowe, a na zawodach u\u017cywano nawet karabin\u00f3w wojskowych. Strzelano do ozdobnych tarcz, z namalowanymi scenami rodzajowymi albo my\u015bliwskimi, lub strzelano do figury ptaka (kura), umieszczonej na wysokiej \u017cerdzi. St\u0105d bractwa strzeleckie nazywano bractwami kurkowymi a zwyci\u0119zca zawod\u00f3w strzeleckich (przez ca\u0142y rok, a\u017c do czasu nast\u0119pnych zawod\u00f3w), zostawa\u0142 kr\u00f3lem kurkowym (po niemiecku kr\u00f3l strzelc\u00f3w, &nbsp;Sch\u00fctzen K\u00f6nig).<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter is-resized\"><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/m.wm.pl\/2021\/03\/orig\/bez-tytulu-697457.jpg\" alt=\"https:\/\/m.wm.pl\/2021\/03\/orig\/bez-tytulu-697457.jpg\" width=\"779\" height=\"555\"\/><figcaption><br>Dom Strzelc\u00f3w w Gi\u017cycku w okresie mi\u0119dzywojennym. &nbsp;Dobiech A., O dawnych bractwach strzeleckich w p\u00f3\u0142nocno-wschodniej cz\u0119\u015bci Mazur, w: My\u015bliwiec 2 (76) 2018..<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Dzia\u0142alno\u015b\u0107 bractw kurkowych regulowa\u0142y statuty, w kt\u00f3rych okre\u015blano szczeg\u00f3\u0142y dotycz\u0105ce funkcjonowania bractwa. Organ wykonawczy czyli zarz\u0105d&nbsp; (Vorstand) sk\u0142ada\u0142 si\u0119 z kilku cz\u0142onk\u00f3w: prezesa (Praesident), skarbnika (Rendant), kr\u00f3la kurkowego oraz kapitana (Hauptmann). Zarz\u0105d odpowiada\u0142 bezpo\u015brednio przed walnym zgromadzeniem (Genralversammlung), kt\u00f3ry powo\u0142ywano na kilka lat.<\/p>\n\n\n\n<p>W bractwie obok zwyk\u0142ych, byli cz\u0142onkowie honorowi oraz nadzwyczajni. Cz\u0142onkiem honorowym m\u00f3g\u0142 zosta\u0107 tylko obywatel zas\u0142u\u017cony dla pa\u0144stwa i miasta. Do bractwa m\u00f3g\u0142 wst\u0105pi\u0107 ka\u017cdy pe\u0142noletni m\u0119\u017cczyzna, kt\u00f3ry by\u0142 mieszka\u0144cem miasta oraz posiada\u0142 miejskie prawa obywatelskie oraz z\u0142o\u017cy\u0142 do zarz\u0105du w\u0142asnor\u0119cznie napisany wniosek. Wniosek by\u0142 przedstawiany walnemu zgromadzeniu. Po przyj\u0119ciu do bractwa, wpisaniu do ksi\u0119gi cz\u0142onk\u00f3w oraz z\u0142o\u017ceniu przysi\u0119gi cz\u0142onek musia\u0142 wp\u0142aci\u0107 znaczn\u0105 sum\u0119. Powa\u017cnym wydatkiem by\u0142o zakupienie broni oraz umundurowania, ponadto cz\u0142onek zobowi\u0105zany by\u0142 do wp\u0142acania sta\u0142ych sk\u0142adek w ci\u0105gu roku na utrzymanie maj\u0105tku bractwa oraz przygotowanie nagr\u00f3d przyznawanych na zawodach strzeleckich.<\/p>\n\n\n\n<p>W niekt\u00f3rych bractwach by\u0142 zwyczaj sprzedawania nagr\u00f3d przez kr\u00f3la kurkowego, aby potem&nbsp; sfinansowa\u0107 organizowan\u0105 wszystkim strzelcom i ich rodzinom beczk\u0119 piwa oraz biesiad\u0119. Zawody strzeleckie by\u0142y wielkim \u015bwi\u0119tem. W drodze do strzelnicy, przy akompaniamencie orkiestry,&nbsp; maszerowali umundurowani strzelcy. Poch\u00f3d prowadzi\u0142 kapitan, a za nim kolejno szli &nbsp;bracia nios\u0105cy sztandar, kr\u00f3l kurkowy, rycerze, w\u0142adze miasta, cz\u0142onkowie honorowi, umundurowani cz\u0142onkowie bractwa oraz na ko\u0144cu cz\u0142onkowie bractwa, kt\u00f3rzy nie posiadali mundur\u00f3w. Podczas zawod\u00f3w ka\u017cdy z cz\u0142onk\u00f3w mia\u0142 prawo rozstawi\u0107 stragan i sprzedawa\u0107 swoje wyroby.<\/p>\n\n\n\n<p>W my\u015bl statutu Ko\u015bcierskiego Strzeleckiego Bractwa Kurkowego: \u201d&nbsp;<em>\u2026 zwyci\u0119zc\u0105, nosz\u0105cym tytu\u0142 kr\u00f3la kurkowego zostawa\u0142 ten ze strzelc\u00f3w, kt\u00f3ry w trzech strza\u0142ach do tarczy uzyskiwa\u0142 najwi\u0119cej punkt\u00f3w. Drugi w kolejno\u015bci strzelec otrzymywa\u0142 tytu\u0142 pierwszego rycerza (I Ritter) oraz ufundowany przez bractwo srebrny medal o warto\u015bci 2,5 talara. Trzeci w kolejno\u015bci strzelec otrzymywa\u0142 tytu\u0142 drugiego rycerza (II Ritter) oraz srebrny medal o warto\u015bci 2 talar\u00f3w. Strzelano najcz\u0119\u015bciej ze sztucer\u00f3w.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Ka\u017cdorazowy kr\u00f3l kurkowy po zwyci\u0119skim strzelaniu otrzymywa\u0142 przechodni \u0142a\u0144cuch kr\u00f3lewski i inne insygnia kr\u00f3lewskiej godno\u015bci. W nagrod\u0119 otrzymywa\u0142 r\u00f3wnie\u017c 10 talar\u00f3w z kasy bractwa oraz tyle samo z kasy miejskiej. Opr\u00f3cz tego otrzymywa\u0142 od bractwa na w\u0142asno\u015b\u0107 srebrny poz\u0142acany medal o warto\u015bci co najmniej 4 talar\u00f3w. Kr\u00f3l by\u0142 zwolniony r\u00f3wnie\u017c z uiszczania podatku komunalnego oraz przys\u0142ugiwa\u0142o mu bezp\u0142atne drewno opa\u0142owe.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Z godno\u015bci\u0105 kr\u00f3la zwi\u0105zane jednak by\u0142y r\u00f3wnie\u017c obowi\u0105zki. Musia\u0142 on m.in. do\u0142o\u017cy\u0107 na sw\u00f3j koszt kolejne ogniwo do \u0142a\u0144cucha. Warto\u015b\u0107 ogniwa nie mog\u0142a by\u0107 mniejsza ni\u017c 4 talary. Ponadto na nast\u0119pne strzelanie o tytu\u0142 kr\u00f3la musia\u0142 zafundowa\u0107 pomalowane bia\u0142\u0105 oraz czarn\u0105 olejn\u0105 farb\u0105 tarcze<\/em>\u201e.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img src=\"http:\/\/ptn.elk.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/schutzenfest_1-1024x416.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1787\"\/><figcaption><br>Talia kart zosta\u0142a wykonana dla upami\u0119tnienia Festynu Strzeleckiego, kt\u00f3ry odby\u0142 si\u0119 w Lipsku w 1884 r. https:\/\/www.wopc.co.uk\/germany\/eckert-zahn\/deutsches-schutzenfest-1884.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Najwi\u0119cej jest informacji na temat Gildii Strzeleckiej z W\u0119gorzewa, kt\u00f3ra zosta\u0142a zawi\u0105zana w 1589 r. Prawie 100 lat p\u00f3\u017aniej ustanowiono w W\u0119gorzewie specjalny przywilej, na mocy kt\u00f3rego strzelec, kt\u00f3ry odni\u00f3s\u0142 zwyci\u0119stwo w zawodach otrzymywa\u0142 odznaczenie (medal zawieszany na ozdobnym \u0142a\u0144cuchu) i nagrod\u0119 w postaci 24, a p\u00f3\u017aniej nawet 30 metr\u00f3w sze\u015bciennych drewna d\u0119bowego lub bukowego w s\u0105gach z lasu miejskiego oraz siano z 6 morg\u00f3w \u0142\u0105ki.<\/p>\n\n\n\n<p>Zachowa\u0142y si\u0119 informacje, \u017ce Towarzystwo Strzeleckie z K\u0119trzyna wywodzi\u0142o swoje powstanie a\u017c z 1420 r.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter\"><img src=\"http:\/\/ptn.elk.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/odznaka_ketrzyn_1932.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1788\"\/><figcaption><br>Odznaka Gildii Strzeleckiej z K\u0119trzyna.&nbsp; Dobiech A., O dawnych bractwach strzeleckich w p\u00f3\u0142nocno-wschodniej cz\u0119\u015bci Mazur, w: My\u015bliwiec 2 (76) 2018, w: Kreisgemeinschaft Rastenburg in Bildarchiv Ostpreussen.<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>W 1813 r. w W\u0119gorzewie odby\u0142 sie pierwszy po d\u0142ugiej przerwie konkurs o tytu\u0142 kr\u00f3la strzelc\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Coroczne uroczyste konkursy bractwa&nbsp; strzeleckiego zosta\u0142y wznowione w 1825 r.<\/p>\n\n\n\n<p>W 1907 r. na p\u00f3\u0142noc od szpitala powiatowego wybudowano dom na spotkania cz\u0142onk\u00f3w bractwa oraz strzelnice, powi\u0119kszon\u0105 w 1924 r.<\/p>\n\n\n\n<p>Podobne bractwa strzeleckie dzia\u0142a\u0142y tak\u017ce Go\u0142dapi i&nbsp; w mniejszych miejscowo\u015bciach takich jak: Budry, Banie Mazurskie, Pozezdrze, Ogonki i Harsz, kt\u00f3re nale\u017ca\u0142y do wsp\u00f3lnego okr\u0119gu strzeleckiego z siedzib\u0105 w Go\u0142dapi.<\/p>\n\n\n\n<p>Wiadomo tak\u017ce, \u017ce od 1692 r. istnia\u0142a Gildia Strzelecka w Olecku.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img src=\"http:\/\/ptn.elk.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/olecko_meister_1932-1024x617.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1792\"\/><figcaption><br>Odznaka Gildii Strzeleckiej z Olecka przyznana&nbsp; w 1932 r.&nbsp; Rewers: Oletzko \/ Treuburg, Schutzen Gilde, 1932, Jurgen Wachsmann, Meister. Ze zbior\u00f3w Z. Bere\u015bniewicza.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Po I wojnie \u015bwiatowej&nbsp; Niemcy zosta\u0142y&nbsp; zmuszone do redukcji w\u0142asnych si\u0142 zbrojnych, ale nie zamierza\u0142y pogodzi\u0107 si\u0119 z now\u0105 sytuacj\u0105. Narzucone ograniczenia rekompensowano na drodze rozbudowy r\u00f3\u017cnych organizacji sportowo-paramilitarnych i strzeleckich. Wielu wybitnych polityk\u00f3w i weteran\u00f3w wojennych wspiera\u0142o te organizacje, szczeg\u00f3lnie na terenie Prus Wschodnich. Strzelectwo z dawnej tradycji towarzysko-sportowej w latach dwudziestych szybko przekszta\u0142ci\u0142o si\u0119 w dzia\u0142alno\u015b\u0107 stanowi\u0105c\u0105 zaplecze pogotowia wojskowego.<\/p>\n\n\n\n<p>Organizowano nowe Sch\u00fctzengilden (Gildie Strzeleckie), Kleinkalibersch\u00fctze&nbsp; (Strzelcy Broni Ma\u0142okalibrowej) oraz Kleinkalibersport (Kluby Broni Ma\u0142okalibrowej). Sport strzelecki najwi\u0119ksz\u0105 popularno\u015bci\u0105 cieszy\u0142 si\u0119 w\u015br\u00f3d sfer mieszcza\u0144skich i rzemie\u015blniczych. Inicjatorem nowych zmian by\u0142 Sch\u00fctzen und Militarverein (Zwi\u0105zek Strzelecko-Wojskowy). Organizacje te gromadzi\u0142y bro\u0144 i amunicj\u0119, budowa\u0142y strzelnice, szybko zwi\u0119ksza\u0142y swoj\u0105 liczebno\u015b\u0107, uzbrojenie i wp\u0142ywy. Ich oddzia\u0142y, pod nazw\u0105 Sch\u00fctzenvereine (Bractwa Strzeleckie), powstawa\u0142y niemal we wszystkich miastach i miasteczkach (np. w Gi\u017cycku skupia\u0142y one oko\u0142o siedmiuset cz\u0142onk\u00f3w). Zak\u0142adano tak\u017ce oddzielne grupy m\u0142odzie\u017cowe pod nazw\u0105 Jungsch\u00fctzen (M\u0142odzi Strzelcy), gdzie opr\u00f3cz regularnych trening\u00f3w strzeleckich uprawiano jawn\u0105 propagand\u0119 wojskow\u0105. Podstawow\u0105 jednostk\u0105 organizacyjn\u0105 by\u0142o \u201egniazdo\u201d licz\u0105ce oko\u0142o dwudziestu pi\u0119ciu cz\u0142onk\u00f3w, kt\u00f3re mia\u0142o obowi\u0105zek wybudowania w\u0142asnej strzelnicy.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img src=\"http:\/\/ptn.elk.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/marggrabowa_1928-1024x512.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1794\"\/><figcaption><br>Odznaka &nbsp;Honorowego Rycerz przyznana w 1928 r. w Olecku. Awers: Ehrenritter (Honorowy rycerz), rewers:&nbsp; 20 Gauschiessen \/ Sch\u00fctzengau&nbsp; S\u00fcdost Marggrabowa 1928 (20 zawody strzeleckie&nbsp; po\u0142udniowy-wsch\u00f3d Marggrabowa 1928), \u015brednica&nbsp; 58 mm, waga 21,7 gr., srebro pr\u00f3ba 800, 800 E.F.J. 73 6.&nbsp; Ze zbior\u00f3w Z. Bere\u015bniewicza.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>O popularno\u015bci zwi\u0105zk\u00f3w strzeleckich mo\u017ce \u015bwiadczy\u0107 ilo\u015b\u0107 nowych organizacji (wzrost liczebno\u015bci cz\u0142onk\u00f3w, ju\u017c na pocz\u0105tku lat trzydziestych niemal podwoi\u0142y one swoje szeregi). W samym tylko okr\u0119gu olszty\u0144skim istnia\u0142o dwie\u015bcie pi\u0119tna\u015bcie towarzystw oraz sto czterdzie\u015bci filii, kt\u00f3re \u0142\u0105cznie skupia\u0142y ponad 4,5 tys. os\u00f3b. Wsz\u0119dzie funkcj\u0119 instruktor\u00f3w pe\u0142nili oficerowie Reichswehry (si\u0142y zbrojne). G\u0142\u00f3wn\u0105 niemieck\u0105 central\u0105 zwi\u0105zk\u00f3w strzeleckich by\u0142 Reichsbund Deutscher Kleinkaliberschutzen, kt\u00f3ry wytycza\u0142 g\u0142\u00f3wne kierunki dzia\u0142ania dla wszystkich oddzia\u0142\u00f3w terenowych.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img src=\"http:\/\/ptn.elk.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/strzelnica_2-1024x404.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1796\"\/><figcaption><br>Widok na strzelnic\u0119&nbsp; w Olecku w okresie mi\u0119dzywojennym.&nbsp; Treuburg. Ein Grenzkreis in Ostpreu\u00dfen Red. Klaus Krech. Kommisions-Verlag G. Rautenberg, 1990.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>W okresie mi\u0119dzywojennym&nbsp; Olecka Gildia Strzelecka mia\u0142a flag\u0119, dom strzelecki z widowni\u0105&nbsp; oraz strzelnic\u0119 o 20 torach strzeleckich w Ogrodzie Strzeleckim (Sch\u00fctzengarten), kt\u00f3ry potem zosta\u0142 w\u0142\u0105czona do Parku Hindenburga (Hindenburgpark). Gildii przewodniczy\u0142 prawnik dr Szielasko. Oddzia\u0142 m\u0142odzie\u017cowy M\u0142odych Strzelc\u00f3w liczy\u0142 25 ch\u0142opc\u00f3w. W 1932 roku kr\u00f3lem strzelc\u00f3w Oleckiej Gildii Strzeleckiej zosta\u0142 J\u00fcrgen Wachsmann.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img src=\"http:\/\/ptn.elk.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/oddzial-mlodych-strzelcow-1024x625.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1798\"\/><figcaption><br>Oddzia\u0142 M\u0142odych Strzelc\u00f3w (Jungsch\u00fctzen) z kapitanem (Sch\u00fctzenhauptmann) Hansem Butschatem (z przodu w \u015brodku) i honorowymi damami. &nbsp;Treuburg. Ein Grenzkreis in Ostpreu\u00dfen Red. Klaus Krech. Kommisions-Verlag G. Rautenberg, 1990.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter is-resized\"><img loading=\"lazy\" src=\"http:\/\/ptn.elk.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/oddzial-mlodych-strzelcow_1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1800\" width=\"770\" height=\"470\"\/><figcaption><br>Kapitanem oddzia\u0142u M\u0142odych Strzelc\u00f3w Hans Butschat. Na szyji kapitana widoczny jest \u0142a\u0144cuch z wieloma odznaczeniami. Treuburg. Ein Grenzkreis in Ostpreu\u00dfen Red. Klaus Krech. Kommisions-Verlag G. Rautenberg, 1990.<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img src=\"http:\/\/ptn.elk.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/1920-schutzengarten_0-1024x654.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1803\"\/><figcaption><br>Dom&nbsp; Strzelecki w Olecku w latach dwudziestych XX wieku. Treuburg. Ein Grenzkreis in Ostpreu\u00dfen Red. Klaus Krech. Kommisions-Verlag G. Rautenberg, 1990.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img src=\"http:\/\/ptn.elk.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/strzelnica_1brama-1024x612.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1805\"\/><figcaption><br>Wej\u015bcie do Ogrodu Strzeleckiego w Olecku w latach dwudziestych XX wieku. Treuburg. Ein Grenzkreis in Ostpreu\u00dfen Red. Klaus Krech. Kommisions-Verlag G. Rautenberg, 1990.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Wed\u0142ug \u201eTreuburger Zeitung\u201d nr 177 z 2 sierpnia 1937 r. &nbsp;35 ch\u0142opc\u00f3w z Bia\u0142ej Oleckiej utworzy\u0142o tam gniazdo M\u0142odych Strzelc\u00f3w z boiskiem sportowym i strzelnic\u0105. W\u0142a\u015bciciel posiad\u0142o\u015bci Bia\u0142a Olecka (Billstein) Pan Brodowski udost\u0119pni\u0142 na ten cel ziemi\u0119 bezp\u0142atnie. Takie gniazdo M\u0142odych Strzelc\u00f3w by\u0142 te\u017c w Mieruniszkach. &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Wed\u0142ug \u201eTreuburger Zeitung\u201d nr 178 z 3 sierpnia 1937 r. &nbsp;w Babkach Oleckich Klub Strzelecki Ma\u0142ego Kalibru za\u0142o\u017cy\u0142 strzelnic\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p>W 1938 r. w \u201eTreuburger Zeitung\u201d nr 214 opublikowano zestawienie zatytu\u0142owane \u201eObiekty sportowe powiatu Treuburg w liczbach\u201d, w kt\u00f3rym stwierdzono mi\u0119dzy innymi, \u017ce w Olecku i powiecie jest:<\/p>\n\n\n\n<p>Liczba obiekt\u00f3w do sport\u00f3w strzeleckich (bez wojska i policji) wynosi\u0142a 23, a wi\u0119c jedna strzelnica przypada\u0142a na 540 mieszka\u0144c\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img src=\"http:\/\/ptn.elk.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/strzelnica_3a-1024x682.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1807\"\/><figcaption><br>Strzelnica w Olecku w latach dwudziestych XX wieku..&nbsp; Treuburg. Ein Grenzkreis in Ostpreu\u00dfen Red. Klaus Krech. Kommisions-Verlag G. Rautenberg, 1990.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Od wielu lat na portalach aukcyjnych pojawiaj\u0105 sie odznaczenia organizacji strzeleckich z dawnych Prus Wschodnich. By\u0142y tak\u017ce pami\u0105tkowe odznaczenia tego rodzaju z E\u0142ku, Go\u0142dapi i Olecka.<\/p>\n\n\n\n<p>W\u0142a\u015bcicielem bardzo rzadkiej kolekcji sk\u0142adaj\u0105cej si\u0119 z 13 odznacze\u0144 pochodz\u0105cych z Go\u0142dapi, jest &nbsp;olecki kolekcjoner Pan Zdzis\u0142aw Bere\u015bniewicz. W\u015br\u00f3d zbior\u00f3w s\u0105 odznaczenia kr\u00f3la strzelc\u00f3w oraz pierwszego i drugiego rycerza.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img src=\"http:\/\/ptn.elk.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/goldap_wszystkie_2-1024x677.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1809\"\/><figcaption><br>Zbi\u00f3r odznacze\u0144 strzeleckich pochodz\u0105cych z Go\u0142dapi.&nbsp; Ze zbior\u00f3w Z. Bere\u015bniewicza.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Interesuj\u0105ca mo\u017ce by\u0107 historia zwi\u0105zana z pochodzeniem tych odznacze\u0144? Mo\u017ce kto\u015b z czytelnik\u00f3w ma informacje na temat dzia\u0142alno\u015bci organizacji strzeleckich z Go\u0142dapi.<br><strong>Prosimy o ewentualny kontakt ze Zdzis\u0142awem Bere\u015bniewiczem za po\u015brednictwem Ko\u0142a Polskiego Towarzystwa Numizmatycznego w E\u0142ku.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\n\nPolskie Towarzystwo Numizmatyczne Oddzia\u0142 w Suwa\u0142kach Ko\u0142o w E\u0142ku<br>Skrytka pocztowa 51<br>19-300 E\u0142k<br>e-mail:&nbsp;<a href=\"mailto:ptn@ptn.elk.pl\">ptn@ptn.elk.pl<\/a><\/p>\n\n\n\n<p style=\"text-align:right\">J\u00f3zef Kunicki&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p style=\"text-align:right\">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Olecko&nbsp; 2021<\/p>\n\n\n\n<p>Literatura:<\/p>\n\n\n\n<ol><li>Dobiech A., O dawnych bractwach strzeleckich w p\u00f3\u0142nocno-wschodniej cz\u0119\u015bci Mazur, w: My\u015bliwiec 2 (76) 2018, s. 10-11.<\/li><li>G\u0105siorowski A., Niemieckie organizacje sportowo-paramilitarne w Prusach Wschodnich (1918-1933), w: Komunikaty Mazursko-Warmi\u0144skie 2002, nr 4, s. 503-518.<\/li><li>Grenz R., Der Kreis Treuburg Ein ostpreu\u00dfisches Heimatbuch, Zusammengestellt, im Auftrage der der Kreisgemeinschaft Treuburg, 1971,&nbsp; s. 180.<\/li><li>Niemieckie organizacje bojowe w Prusach Wschodnich, Zwi\u0105zek Obrony Kres\u00f3w Zachodnich, Pozna\u0144 1925.<\/li><li>Sura\u017cy\u0144ska-B\u0105czkowska J., Ko\u015bcierskie Strzeleckie Bractwo Kurkowe, w: Dziennik Ba\u0142tycki, 2015.<\/li><li>Treuburger Zeitung, Treuburg 1937, nr 177, nr 175, nr 214.<\/li><li>Treuburg. Ein Grenzkreis in Ostpreu\u00dfen Red. Klaus Krech. Kommisions-Verlag G. Rautenberg, 1990.<\/li><li>Wycz\u00f3\u0142kowski M., Rozw\u00f3j miejskich stowarzysze\u0144, w: Miasto zwane Rastenburg,&nbsp; Biuro Informacji Turystycznej, K\u0119trzyn 2017.<\/li><\/ol>\n\n\n\n<p>Zdj\u0119cia J\u00f3zef Kunicki.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><a href=\"http:\/\/ptn.elk.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/1.jpg\" data-rel=\"lightbox-image-0\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img src=\"http:\/\/ptn.elk.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/1-600x300.jpg\" alt=\"\"\/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><a href=\"http:\/\/ptn.elk.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/2.jpg\" data-rel=\"lightbox-image-1\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img src=\"http:\/\/ptn.elk.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/2-600x300.jpg\" alt=\"\"\/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><a href=\"http:\/\/ptn.elk.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/3.jpg\" data-rel=\"lightbox-image-2\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img src=\"http:\/\/ptn.elk.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/3-600x300.jpg\" alt=\"\"\/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><a href=\"http:\/\/ptn.elk.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/4.jpg\" data-rel=\"lightbox-image-3\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img src=\"http:\/\/ptn.elk.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/4-600x300.jpg\" alt=\"\"\/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><a href=\"http:\/\/ptn.elk.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/5.jpg\" data-rel=\"lightbox-image-4\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img src=\"http:\/\/ptn.elk.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/5-600x300.jpg\" alt=\"\"\/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><a href=\"http:\/\/ptn.elk.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/6.jpg\" data-rel=\"lightbox-image-5\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img src=\"http:\/\/ptn.elk.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/6-600x300.jpg\" alt=\"\"\/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><a href=\"http:\/\/ptn.elk.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/7.jpg\" data-rel=\"lightbox-image-6\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img src=\"http:\/\/ptn.elk.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/7-600x300.jpg\" alt=\"\"\/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><a href=\"http:\/\/ptn.elk.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/8.jpg\" data-rel=\"lightbox-image-7\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img src=\"http:\/\/ptn.elk.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/8-600x300.jpg\" alt=\"\"\/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><a href=\"http:\/\/ptn.elk.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/9.jpg\" data-rel=\"lightbox-image-8\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img src=\"http:\/\/ptn.elk.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/9-600x300.jpg\" alt=\"\"\/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><a href=\"http:\/\/ptn.elk.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/10.jpg\" data-rel=\"lightbox-image-9\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img src=\"http:\/\/ptn.elk.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/10-600x300.jpg\" alt=\"\"\/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><a href=\"http:\/\/ptn.elk.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/11.jpg\" data-rel=\"lightbox-image-10\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img src=\"http:\/\/ptn.elk.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/11-600x300.jpg\" alt=\"\"\/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><a href=\"http:\/\/ptn.elk.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/12.jpg\" data-rel=\"lightbox-image-11\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img src=\"http:\/\/ptn.elk.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/12-600x300.jpg\" alt=\"\"\/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><a href=\"http:\/\/ptn.elk.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/13.jpg\" data-rel=\"lightbox-image-12\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img src=\"http:\/\/ptn.elk.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/13-600x300.jpg\" alt=\"\"\/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p>Zbi\u00f3r odznacze\u0144 strzeleckich pochodz\u0105cych z Go\u0142dapi:<\/p>\n\n\n\n<ol><li>Awers: EHRENGABE \/ SCH\u00dcTZENGILDE \/ BUDDERN (Honorowa odznaka strzeleckiej gildy Budry), rewers: 19 GAUSCHIESSEN \/ SCH\u00dcTZENGAU \u2013 S\u00dcDOST \/ GOLDAP 21\/22,5 27 (19 zawody strzeleckie Goldap po\u0142udniowy-wsch\u00f3d), \u015brednica), 63 mm, waga 32,3 gr., srebro pr\u00f3ba 800, 800 E.F.J. 119.<\/li><li>Awers: Meister \u2013 \/ scheibe, (Mistrz tarczy), rewers: Goldap, 1936, \u015brednica 66 mm, waga 27,5 gr., srebro pr\u00f3ba 800, 800 E.F.J. 127.<\/li><li>Awers: I Ritter Goldap 1939 (Pierwszy rycerz 1939), \u015brednica 68 mm, waga 43,1 gr., srebro pr\u00f3ba 800, 800 E.F.J. 188.<\/li><li>Awers: Satz \/ scheibe (Zestaw tarcz), rewers: Goldap 1936, \u015brednica 58 mm, waga 24,6 gr., srebro pr\u00f3ba 800, 800 E.F.J. 268.<\/li><li>Awers: II Ritter \/ Goldap \/ 1925 (Drugi rycerz, Goldap 1925), \u015brednica 64 mm, waga 22,5 gr., srebro pr\u00f3ba 800.<\/li><li>Awers: Satz I (1 zestaw (komplet), rewers: Goldap 1933, \u015brednica 60 mm, waga 26,3 gr., srebro pr\u00f3ba 800.<\/li><li>Awers: Satz I (1 zestaw (komplet), rewers: Goldap 1933, \u015brednica 60 mm, waga 26,3 gr., srebro pr\u00f3ba 800.<\/li><li>Awers: Goldap, rewers: Jnh. des Wanderorden 1931 (W\u0142a\u015bciciel przechodniego orderu 1931), \u015brednica 69 mm, waga 40,2 gr., srebro pr\u00f3ba 800, 800 E.F.J. 61.<\/li><li>Awers: Jnh. des \/ Wanderorden \/ 1931 (W\u0142a\u015bciciel przechodniego orderu 1931), rewers: Goldap, \u015brednica 62 mm, waga 41,1 gr., srebro pr\u00f3ba 800, 800 E.F.J. 166.<\/li><li>Awers: Goldap, rewers: Wanderorden II. Preis 1932 (W\u0142a\u015bciciel przechodniego drugiego orderu. Nagroda druga. 1932), \u015brednica 54 mm, waga 30,3 gr., srebro pr\u00f3ba 800, 800 E.F.J. 219.<\/li><li>Awers: 190 \/ Ringe \/ Goldap \/ 1928, \u015brednica 56 mm, waga 23,8 gr., srebro, 800 E.F.J. 88.<\/li><li>Awers: II \/ Ritter \/ Goldap \/ 1929 (2 miejsce rycerz, Goldap 1929), \u015brednica 62 mm, waga 23,2 gr., srebro pr\u00f3ba 800, 800 E.F.J. 128.<\/li><li>Awers: I \/ Ritter (Pierwszy rycerz), rewers: Sch\u00fctzenk\u00f6nig \/ Goldap 1936 (Kr\u00f3l strzelc\u00f3w Goldap 1936), \u015brednica 76 mm, waga 43,7 gr., srebro pr\u00f3ba 800, 800 E.F.J. 217.<\/li><\/ol>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Powstaj\u0105ce w \u015bredniowieczu bractwa strzeleckie by\u0142y organizacjami zamo\u017cnego mieszcza\u0144stwa i rzemie\u015blnik\u00f3w w europejskich miastach d\u0105\u017c\u0105cych do dysponowania w\u0142asn\u0105 obron\u0105 gotow\u0105. Po latach podobne organizacje powsta\u0142y na ziemiach polskich. W Gda\u0144sku najs\u0142ynniejszym i najd\u0142u\u017cej dzia\u0142aj\u0105cym&nbsp; by\u0142o Bractwo \u015aw. Jerzego. Do tego bractwa nale\u017ce\u0107 mogli jedynie mieszczanie \u201eszlachetnie urodzeni\u201d. Na potrzeby tego bractwa, na Targu W\u0119glowym wzniesiono &#8230; <a title=\"Dawne bractwa strzeleckie we wschodniej cz\u0119\u015bci Mazur.\" class=\"read-more\" href=\"https:\/\/ptn.suwalki.pl\/index.php\/2021\/04\/05\/dawne-bractwa-strzeleckie-we-wschodniej-czesci-mazur\/\">Czytaj dalej<span class=\"screen-reader-text\">Dawne bractwa strzeleckie we wschodniej cz\u0119\u015bci Mazur.<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ptn.suwalki.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1660"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ptn.suwalki.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ptn.suwalki.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ptn.suwalki.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ptn.suwalki.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1660"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/ptn.suwalki.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1660\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1664,"href":"https:\/\/ptn.suwalki.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1660\/revisions\/1664"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ptn.suwalki.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1660"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ptn.suwalki.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1660"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ptn.suwalki.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1660"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}